2005’de Dünyada fındığın üretildiği ülkelere bakıldığında üretimin aslan payı Türkiye (yeşille gösteriliyor), İtalya ikinci sırada çok farkla arkamızda ve diğer üretimin yapıldığı ülkeler ise dünya üretiminin % 1 bile olmazken şimdi 2007 verilerine göre %7-8 lere cıkmış bulunmakta)

İtalya’da fındık dikimi

İtalya’da fındık bahcesi

İtalya’da Kışın fındık bahcesi

Amerika’da fındık bahcesi



Abd ve İtalya’da fındık toplama sistemi

İtalya’da fındık toplama sistemi (f
ındık önce bir başka makine ile belirli bir yere toplanıyor (Bizim şehir merkezlerinde çöpü bir araya süpürüp makine den sonra vakumlanıyor)


Bizim orman fındığı diye toplamadığımız ve yemediğimiz fındık dünyada para ediyor

Bu grafik dünyada 40 yıllık fındık üretim ortalaması görülmekte. 40 yılda İtalya da fındık üretiminde istikrarlı bir şekilde artmadığı görülürken. İtalya bu istikrarı tarım politikalarına borçlu. Türkiye, 40 yılda fındık üretiminde ki artış 5-6’kat artmış. Türkiye’de ki fazla fındık üretimi Dünya fındık rekoltesini sürekli artırmış. Türkiye de üretimde istikrar yok buna karşın üretim artmış.

Ülkeler

Üretim (Ton)

Oran (%)

Verim (Kg/Da)

Türkiye

286.250

67.68

68.91

İtalya

105.920

24.04

169.88

İspanya

17.750

4.20

52.20

A.B.D

13.020

3.08

100.15

Fındık üreten ülkelerin fındık üretim miktarları ve dekara başına verimi (Üretim ve verim 1979-1982 yılları ortalamasıdır.)

Yukarıdaki tabloda Türkiye 1 dekar araziden 68,91 kg fındık alırken İtalya aynı araziden 169,88 kg fındık almakta.

2007 de İtalya’da fındık fiyatları 3,60 ile 4 € (euro) arası değişmiş. İtalya’da veya diğer ülkelerde fındığın özellikle dikimi, yetiştirilişi, yetiştirildiği arazi şartları, bahçe temizleme ve fındık toplama şartları bizimkilerden yüzde yüz farklı. Adamlar fındığı bizden almışlar ama dikimi geliştirmişler.

Bizde 5-10 dalla birer ocak halini alan fındık bahçeleri adamlarda dal sistemine dönüşmüş. Bu verimi yaklaşık 2-3 kat artırıyor. Avrupalı çiftçi mazotu, gübreyi bizden ucuza alıyor, fındık toplamada ise bizim toplama maliyetinin neredeyse onda birine topluyor. Bu şartlarda üretim yapan yurtdışı fındık üreticisi bu ürünü 3,60 – 4 € satıyor bizde fındığın yetiştirilişi, arazi şartlarını ve toplama koşullarını yazmaya gerek yok. Biz hala fındığı 4-5 YTL TMO ya verebilmek için sırada bekliyoruz. Bizim için bu fiyat bile harika bir fiyat. Fındığın piyasa değeri ise bir facia 2,250-2,550 YTL. Adamlar fındığı 6,5-7,5 YTL satarken biz neden bu fiyatın 2-3 YTL altına bile satamıyoruz. Acaba rantı olanların rantına mı dokunulamıyor yoksa biz toplum olarak bu kadar beceriksiz miyiz?

Petrolümüz yok, yer altı kaynaklarımız yok stratejik önemi olan fakat Dünya fındığının % 70-75ini biz üretiyoruz, bu konuda hala biz söz sahibi değiliz. Bu konuda devlet olarak mutlaka yeni stratejiler geliştirmeliyiz bir tarım politikası geliştirip bu konuda Dünyaya hükmetmeliyiz.

Aksi olacak gibi görünüyor; Bulgaristan, Yenizellanda, Hindistan ve Kanada’da organik fındık bahçeleri yetiştiriliyor gelecek 4-5 yıl sonra dünya fındığının %40-50 oranlarına düşeceğiz. Onun için bu konuda mutlaka bir şeyler yapmalı, alternatif ürün olarak ne üretirseniz üretin ihraç edemezseniz sadece iç piyasaya üretim yaparsan
ız durumumuz vahim olur.

Ülkemizde fındık üretim şekli ve üreticinin durumu bilinmekte ve dünyada fındık nerelerde, kimler nasıl fındık üretiyor belli ve hangi şartlarda topladığı da görülüyor. Biz Türkiye olarak kendi şartlarımızda onlarla nasıl rekabet yapabiliriz.

Bu konuda yorumu siz okuyucularıma bırakıyorum.

10.10.2008
Vedat DEMİR